Dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung gần một năm vừa qua đã tăng trưởng rất nhanh chóng, cùng với sự tham gia của hàng triệu người tiêu dùng và hàng nghìn nhà cung cấp dịch vụ. Mặc dù vậy, loại hình thương mại điện tử mua chung này còn nhiều bất cập, đặc biệt là vẫn chưa gây dựng được sự tin tưởng cho “thượng đế”.
Web mua chung mọc như nấm sau mưa
Mặc dù chỉ mới xuất hiện tại thị trường Việt Nam gần 2 năm qua, dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung (Groupon) đã tăng trưởng rất mạnh với sự tham gia của hàng trăm trang web như VNdoan.com, Nhommua.com, Cungmua.com, Deal.zing.vn…, bán hàng chủ yếu ở một số đô thị lớn như: Thủ đô Hà Nội, Sài Gòn và Ðà Nẵng. Ðặc trưng của mô hình mua chung là một nhóm khách hàng cùng đăng ký mua một loại dịch vụ thông qua một trung gian trong 1 khoảng thời gian giới hạn để được hưởng giá thấp. Tỉ lệ giảm giá các sản phẩm thông thường từ 20% đến 80%, một số dịch vụ có thể giảm giá đến 99%. Những dịch vụ và sản phẩm được rao bán rất đa dạng và phong phú như: thời trang, suất ăn, dịch vụ chăm sóc sắc đẹp… Theo thống kê ở web mua chung lớn thứ ba Việt Nam muachung.vn, khối lượng dịch vụ và sản phẩm bán ra đã đạt mức gần 121 tỷ đồng thông qua hình thức mua chung và tổng số tiền người tiêu dùng đã được giảm là gần 59 tỷ đồng. Bình quân mỗi 24h, 1 website có tối thiểu một dịch vụ mới được rao bán.
Không ít người đã hình thành sở thích “rình rập” voucher để tránh bỏ qua những cơ hội mua hàng thu hút. Chị Vương Thu Cúc (phố Trần Nhân Tông, quận Hoàn Kiếm) cho biết: “Từ lúc biết đến dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung, gần như mỗi hôm tôi đều phải vào các trang web ấy một lần xem có dịch vụ gì thú vị, chiết khấu đáng kể để mua sắm. Các chị em làm chung cũng thường rủ nhau mua phiếu giảm giá để đi ăn chơi chung, cực kỳ tiết kiệm”.
Khách hàng có nhu cầu mua chung phải hoàn thành các thủ tục đăng ký mua, cho đến khi đạt số người mua sẽ được doanh nghiệp trung gian giao các voucher rồi thanh toán cho đơn vị trung gian thông qua nhiều cách thức như bằng tiền mặt, thẻ mua hàng (do công ty trung gian phát hành), hoặc qua thẻ tín dụng… Khách hàng đem các coupon này đến điểm bán hàng sẽ được hưởng dịch vụ đó. Với hình thức mua chung, khách hàng được hưởng mức giảm giá, giảm bớt thời gian di chuyển, được tiếp nhận khá nhiều thông tin chi tiết về sản phẩm qua trang web trung gian… Chỉ tính đến tỉ lệ giảm giá mạnh đã đủ hấp dẫn nhiều người mua, nhất là giới học sinh sinh viên và nhân viên công sở, trong thời buổi tăng giá phi mã như hiện nay. Với những sản phẩm thú vị, rất nhiều khách hàng lùng mua, chuyện tiêu thụ hàng trăm phiếu giảm giá chỉ diễn ra trong vài ngày và nhanh chóng được đặt banner “cháy hàng”. Chẳng hạn như voucher vui chơi tại công viên Suối Tiên với mức giảm giá giảm 52% tại trang Mua Chung, vẻn vẹn trong gần 5 ngày đã được 1.000 người tiêu dùng đặt mua.
Mua chung: Vô số chiêu trò
Mặc dù vậy, sau một thời gian bùng nổ, dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung này gặp khá nhiều lời chê trách của khách hàng. Trên các trang web mua chung, không ít người mua chê trách về sự lề mề khi giao coupon. Theo quy định, các coupon được chuyển tới người mua trong vòng 48 tiếng sau khi người tiêu dùng đăng ký mua nhưng sự chậm trễ vẫn thường xảy ra. Phía doanh nghiệp trung gian biện hộ rằng, vì số lượng người tiêu dùng đặt quá đông trong 1 khoảng thời gian rất ngắn, cho nên nhân viên giao coupon chẳng phục vụ kịp. Bên cạnh đó, thái độ phục vụ khách hàng dùng voucher của phía cung cấp sản phẩm cũng làm cho không ít người tiêu dùng bức xúc.
Ông Đỗ Vũ Long (ở phố Hàng Hòm, quận Hoàn Kiếm) cho biết: “1 lần tôi mua hai phiếu giảm giá mua chung của một quán lẩu. Lúc vừa đặt chân đến quán, người phục vụ khá niềm nở mời chào, nhưng khi chúng tôi đưa coupon ra thì chúng nó giở mặt ngay, phục vụ hời hợt, thức ăn thì lèo tèo, không giống như hình treo trên website mua chung”. Bác Lê (20 tuổi, ở đường Nguyễn Du, quận Hai Bà Trưng) phẫn uất than thở: “Bọn tôi mua chung voucher massage giảm giá. Bọn nó yêu cầu a lô book trước. Tui gọi và họ hẹn 2 tuần sau mới tới lượt vì tiệm rất đông khách. Nhưng 1 người bạn của tui có đến đó thì cho biết, cửa hàng vắng như chùa Bà Đanh, nhân viên phục vụ nhiều người ngồi chơi”. Chưa kể nhiều sản phẩm hay dịch vụ còn bị đẩy giá lên cao vống, cho nên sau khi giảm giá vẫn tương đương hoặc chỉ giảm một chút so với giá trị thực của sản phẩm. Không ít người mua nhận định, đây là một cách thức lừa người mua, để thu hút khách của những công ty làm ăn chụp giựt thông qua các trang mua chung.
Phía doanh nghiệp mua chung khẳng định, trước lúc phát hành coupon cho khách hàng, nhân viên đã kiểm tra chất lượng dịch vụ và giá thị trường để đem lại cho người mua thông tin chi tiết xác thực nhất. Mặc dù vậy, việc khảo sát các sản phẩm và dịch vụ của bên cung cấp là cực kỳ khó đối với site trung gian. Ngoài ra, một số doanh nghiệp trung gian muốn bán được nhiều hàng nên đã làm lơ và làm ẩu trong quy trình thương lượng với đối tác. Người bị thiệt hại trước tiên là người mua phiếu giảm giá. Nhưng về lâu về dài, điều này lại có tác động xấu đến chính thương hiệu của công ty mua chung và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.
Dù mua chung là một dịch vụ tiên tiến, mới lạ, nhiều ưu điểm và là xu hướng không thể bỏ qua, nhưng nếu không giữ được sự tín nhiệm ở người tiêu dùng thì khó mà phát triển bền vững. Do đó, trong quá trình thực hiện, cả phía nhà cung cấp sản phẩm, website mua chung và người tiêu dùng phải cân bằng được quyền lợi giữa 3 bên. Về phía người tiêu dùng, khi mua chung hãy lựa site mua chung có uy tín , đọc kỹ các quy định, quyền lợi và hạn chế khi tham gia chương trình. Doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, phải tôn trọng người tiêu dùng và phục vụ người mua theo những điều kiện đã cam kết.
Tôi đang viết các bài ghi chép về thị trường mua chung ở Việt Nam Nếu các đằng ấy quan tâm có thể xem tại link bên dưới:
